สมัครสมาชิกรับสิทธิพิเศษ ซื้อออนไลน์
ราคาพิเศษ
รู้ทันปัญหารั่วซึม
ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ คืออะไร?
เป็นภาวะผิดปกติที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมการกลั้นปัสสาวะได้ กลุ่มผู้สูงอายุจะมีโอกาสเป็นมากกว่ากลุ่มอายุน้อย โดยพบใน เพศหญิงสูงอายุประมาณ 1 ใน 3 คน และในเพศชายสูงอายุ ประมาณ 1 ใน 4 คน

ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ถือเป็นปัญหาสุขภาพที่มีความสำคัญ เพราะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยทั้งในแง่ของสุขภาพกายและ สุขภาพจิต ทำให้ผู้ป่วยอายจนหลีกเลี่ยงกิจกรรมทางสังคมและ ไม่ยอมออกนอกบ้าน

จากสถิติพบว่ามีเพียง 1 ใน 3 เท่านั้นที่ไปพบแพทย์เพื่อทำการรักษา อย่างจริงจัง เพราะเข้าใจว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติเมื่อ อายุมากขึ้น หรือไม่ยอมรับการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย
ปัจจัยเสี่ยง
อายุที่มากขึ้น
ภาวะอ้วน
การใช้ยาบางชนิด
การให้กำเนิดบุตร
โดยธรรมชาติ
การผ่าตัดที่อาจส่งผลกระทบ เช่น การผ่าตัดมดลูก การผ่าตัดต่อมลูกหมาก
โรคประจำตัวบางอย่าง
เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคต่อมลูกหมาก ภาวะขาดฮอร์โมนเพศ
โรคทางสมอง
หรือ โรคทางจิตประสาท เช่น โรคพาร์กินสัน โรคหลอดเลือดสมอง ภาวะสมองเสื่อม
ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ มี 5 ประเภท
1. ปัสสาวะเล็ด
เกิดจากกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหย่อนตัว หรือ หูรูดท่อปัสสาวะหดรัดตัวได้ไม่ดี หรือ โรคอ้วน ทำให้มี อาการปัสสาวะเล็ด ในขณะที่ความดัน ในช่องท้องสูงขึ้น เช่น ขณะไอจาม หรือ หัวเราะ
2. กระเพาะปัสสาวะไวเกินไป
เกิดจากกล้ามเนื้อเรียบของกระเพาะ ปัสสาวะบีบตัวไวหรือ พยาธิสภาพในอุ้ง เชิงกราน หรือ โรคของระบบประสาท จะทำให้กลั้นปัสสาวะไม่ได้เมื่อมีอาการปวด
3. แบบผสม
มักเกิดจากอาการปัสสาวะเล็ด และกระเพาะ ปัสสาวะไวเกินไปร่วมกัน จะมีอาการทั้ง ปัสสาวะเล็ดจำนวนน้อยๆ และปัสสาวะราด จำนวนมาก
4. ปัสสาวะล้น
เกิดจากการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะ ส่วนล่าง จากการสูญเสียความสามารถ ในการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ หรือ จากการบีบตัวที่ไม่สัมพันธ์กับการคลาย ตัวของหูรูด ทำให้มีอาการปัสสาวะเล็ด จำนวนน้อยๆ ปัสสาวะบ่อยๆ และจะรู้สึก ปัสสาวะไม่หมด
5. ปัญหาจากกายภาพ หรือโรคประจำตัว
ที่ทำให้ไม่สามารถเข้าห้องน้ำได้ทัน เนื่องจาก มีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหว โรคสมองเสื่อม จะมีอาการปัสสาวะราด ทั้งที่ไม่มีความผิดปกติ ของระบบขับถ่ายปัสสาวะ
การบริหารกล้ามเนื้อกระดูกเชิงกราน
คือ การฝึกขมิบกล้ามเนื้อกระดูกเชิงกราน เป็นการเพิ่มความแข็งแรง ของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน เพื่อลดภาวะของการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่
วิธีการปฏิบัติที่ถูกต้อง
คือ การเกร็งกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานลักษณะคล้าย กับการกลั้นผายลม หรือ ขมิบรูทวารหนัก ค้างไว้ 5-10 วินาที ชุดหนึ่ง 3-5 ครั้ง วันละ 3 ชุด อย่างต่อเนื่อง จะเห็นผลชัดเจน หลังทำไป 15-20 สัปดาห์
วิธีดูแลตัวเองในชีวิตประจำวัน
ผู้ประสบภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่บางประเภทสามารถดูแลรักษาตัวเองได้ โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น
  • ไม่ดื่มน้ำมากเกินไป
  • งดเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของคาเฟอีน
  • ลดความอ้วนสำหรับผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกิน
  • รับประทานอาหารที่มีกากใยร่วมกับ
    การฝึกขับถ่ายเพื่อลดอาการท้องผูก
  • งดยาที่ส่งผลให้เกิดภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่
  • ใช้ผ้าอ้อมสำเร็จรูป หรือ อุปกรณ์อื่นๆ
การเลือกใช้ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ให้เหมาะสม
กับระดับการควบคุมการปัสสาวะ
การดูแลสุขอนามัยเป็นเรื่องที่สำคัญสำหรับ ผู้ที่ประสบปัญหา เพราะภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ อาจนำไปสู่โรคหรือภาวะอื่นๆ เช่น โรคติดเชื้อ ทางเดินปัสสาวะซ้ำซ้อน และภาวะหกล้ม กระดูกหักจากการรีบเข้าห้องน้ำ

การใช้ผ้าอ้อมเป็นทางเลือกหนึ่งที่ผู้ประสบปัญหา สามารถเลือก เพื่อป้องกันโรคหรือภาวะแทรกซ้อน โดยความเหมาะสมของผ้าอ้อมที่ควรใช้ ขึ้นอยู่กับ ระดับของผู้ประสบปัญหา ดังนี้
กางเกงอนามัย
เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่สามารถ เดินได้ปกติ ยังพอควบคุม การปัสสาวะได้บ้าง
กางเกงซึมซับ
เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่อาจ นั่งรถเข็น หรือต้องมีคนดูแล ควบคุมปัสสาวะไม่ได้เลย
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทป
เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่เดินไม่ได้ ต้องนอนติดเตียง ควบคุมปัสสาวะไม่ได้เลย
แบบทดสอบการเลือกผ้าอ้อมผู้ใหญ่
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ชนิดไหนเหมาะกับเรานะ?
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่มีหลายประเภทและหลายขนาด
มาเลือกชนิดของผ้าอ้อมผู้ใหญ่ที่เหมาะกับคุณ
ได้ง่ายๆ ด้วยแบบทดสอบ 3 ข้อ ต่อไปนี้